බලගතු එල් නිනෝ කාලගුණික සිදුවීමක් හේතුවෙන් ලබන වසර අවසන් වන විට ලෝකයේ වඩාත්ම අවදානමට ලක්විය හැකි කලාප කිහිපයක තවත් මිලියන 49කට ආසන්න ජනතාවක් උග්ර ආහාර අනාරක්ෂිතභාවයකට ඇද දැමිය හැකි බව ලෝක ආහාර වැඩසටහන අද (05) වාර්තාවක් නිකුත් කරමින් පැවසුවේය.
ලෝක ආහාර වැඩසටහන සඳහන් කළේ ඉතා ප්රබල එල් නිනෝ සිදුවීමක් සඳහා 81%ක අවස්ථාවක් පවතින බවයි. මුහුදු මතුපිට උෂ්ණත්වය අවම වශයෙන් 1982 සිට උණුසුම්ම මට්ටම්වල පවතින බවත් එය 1950 සිට එවැනි ප්රබලම සිදුවීම බවට පත්විය හැකි බවත් වාර්තාව වැඩි දුරටත් පැවසුවේය.
පැසිෆික් සාගරයේ සාගර මතුපිට උෂ්ණත්වය වරින් වර උණුසුම් වන එල් නිනෝ, ගෝලීය කාලගුණික රටා වෙනස් කරන අතර එය බොහෝ විට දකුණු අප්රිකාවේ නියඟය, ආසියාවේ සමහර ප්රදේශවල මෝසම් ප්රමාදය සහ වෙනත් තැන්වල අක්රමවත් වර්ෂාපතනය සමඟ සම්බන්ධ වේ.
“මේවා අතීතයේ දී මහා පරිමාණ කුසගින්න ඇති කළ සිදුවීම්” යැයි ලෝක ආහාර වැඩසටහනේ ආහාර සුරක්ෂිතතා සහ පෝෂණ විශ්ලේෂණ සේවයේ අධ්යක්ෂ ජීන්-මාටින් බවර් පැවසීය.
එල් නිනෝවේ අහිතකර බලපෑම්වලට ගොදුරු විය හැකි යැයි සැලකෙන රටවල් 45 ක විශ්ලේෂණයක් මත පදනම්ව, උග්ර ආහාර අනාරක්ෂිතභාවයට මුහුණ දෙන පුද්ගලයින් සංඛ්යාව මිලියන 49කින් පමණ ඉහළ ගොස් මුළු ජනගහනය මිලියන 274ක් විය හැකි බව ලෝක ආහාර වැඩසටහන ඇස්තමේන්තු කරයි, එය දැනටමත් අර්බුද මට්ටමේ ආහාර අනාරක්ෂිතභාවයක් අත්විඳින මූලික ජනගහනයට සාපේක්ෂව 22%ක වැඩිවීමකි.
මධ්යම ඇමරිකාව සහ දකුණු අප්රිකාව දැඩි ලෙස පීඩාවට පත් කලාප අතර වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන අතර, මධ්යම ඇමරිකාවේ ආහාර අනාරක්ෂිත පුද්ගලයින් සංඛ්යාව 83%කින් සහ දකුණු අප්රිකාවේ 75%කින් පමණ වැඩි වනු ඇතැයි වාර්තාව පවසයි.
දකුණු අප්රිකාව මෙන්ම දකුණු ඇමරිකාව සහ කැරිබියන් දූපත් වල ද තවත් මිලියන 12කට වැඩි පිරිසක් උග්ර ආහාර අනාරක්ෂිතභාවයට ඇද වැටෙනු දැකිය හැකිය.
2025 දී හොඳ අස්වැන්නක් ලැබීමෙන් පසු ගෝලීය ආහාර වෙළඳපොළවල් සාපේක්ෂව ශක්තිමත් ස්ථානයක එල් නිනෝ කාලයට ඇතුළු වූ බවර් පැවසීය, නමුත් මැද පෙරදිග ගැටුම් සහ කාලගුණික විභව බෝග පාඩු මිල ගණන් මත තවදුරටත් ඉහළ පීඩනයක් ඇති කළ හැකි බවට අනතුරු ඇඟවීය.
පසුගිය එල් නිනෝ සිදුවීම් සාමාන්යයෙන් ප්රධාන ගෝලීය ආහාර මිල ඉහළ යාමකට හේතු වී නොමැති වුව ද, කලාපීය හිඟයන් සහ ඉහළ මිල ගණන් අවදානමට ලක්විය හැකි නිවාස සඳහා ආහාර ප්රවේශය නරක අතට හැරිය හැකි බව ඔහු පැවසීය.
2025 දී එක්සත් ජනපද සහ යුරෝපීය පරිත්යාගශීලීන්ගෙන් අරමුදල් කප්පාදු කිරීම ද වර්ධනය වන අර්බුදය නිරීක්ෂණය කිරීමේ උත්සාහයන්ට බාධාවක් විය, බවර් එල් නිනෝවේ බලපෑම තක්සේරු කිරීමට භාවිතා කරන ආහාර-ආරක්ෂක දත්තවල වර්ධනය වන නියඟය විස්තර කරයි.
ලෝක ආහාර වැඩසටහන 2024 දී ගෘහස්ථ සමීක්ෂණ මිලියන 1.1ක් පමණ සිදු කළ අතර එය 2025 දී 800,000ක් පමණ වූ අතර අරමුදල් සීමා කිරීම් හේතුවෙන් මෙම වසරේ දත්ත රැස් කිරීම තවදුරටත් පහත වැටී ඇත.
“එල් නිනෝවක් වැනි අවදානමක් ඇති අවස්ථාවක, අධි-සංඛ්යාත දත්ත රැස් කිරීම වැදගත් වේ,” බවර් පැවසුවේ, අඩු කළ අධීක්ෂණය නැගී එන ආහාර අර්බුද ඉක්මනින් හඳුනා ගැනීම දුෂ්කර කළ හැකි බවට අනතුරු අඟවමිනි.
- කලින් ක්රියාමාර්ග ගත යුතුයි
වර්තමාන අනාවැකි නැගෙනහිර අප්රිකාවේ, සහෙල්හි, මධ්යම ඇමරිකාවේ සහ කැරිබියන් දූපත් වල සමහර ප්රදේශවල වර්ෂාපතන හිඟයන් පෙන්නුම් කරන අතර සෝමාලියාව සහ අසල්වැසි ප්රදේශවල ගංවතුර අවදානම ඉහළ යා හැකි බව වාර්තාව වැඩි දුරටත් පැවසීය.
දකුණු සහ අග්නිදිග ආසියාව පුරා සැලකිය යුතු බලපෑම් ද පුරෝකථනය කර ඇති අතර, එහිදී නියඟ අවදානම්, අසමාන මෝසම් වැසි සහ ප්රාදේශීය ගංවතුර කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනයට බාධා ඇති කළ හැකි බව වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
අනාවැකි අවිනිශ්චිතව පවතින බවත් බලපෑම් කලාප අනුව වෙනස් වන බවත් ඒජන්සිය අවධාරණය කළ නමුත් රජයන් සහ ආධාර ආයතන සූදානම් විය යුතු බවට වාර්තාව අනතුරු ඇඟවීය.
ෝක ආහාර වැඩසටහනෙහි දේශගුණික හා ඔරොත්තු දීමේ සේවයේ අධ්යක්ෂ රිචඩ් චෞලර්ටන් පැවසුවේ, ආන්තික කාලගුණයකදී උපකාර කිරීම සඳහා මෙම වසරේ මේ දක්වා රටවල් 18ක අපේක්ෂිත ක්රියාකාරී වැඩසටහන් වැඩි කර ඇති බවත්, මේ වසරේ මේ දක්වා මිලියන 1.3කට අධික ජනතාවකට මුදල් සහ වෙනත් ආධාර ලබා දී ඇති බවත්ය.
මූලාශ්රය: රොයිටර්
